واژه‌نامه‌ی تجارت الکترونیک و طراحی سایت

تجارت الکترونیک E-commerce

خرید و فروش کالا و خدمات از راه اینترنت. هر تراکنشی که به‌جای مغازه‌ی فیزیکی، آنلاین انجام شود، بخشی از تجارت الکترونیک است.

فروشگاه اینترنتی Online Store

سایتی که روی آن محصولات به‌صورت آنلاین نمایش داده و فروخته می‌شوند؛ با سبد خرید، درگاه پرداخت و پنل مدیریت.

طراحی فروشگاه اینترنتی ←

سبد خرید Cart

بخشی از فروشگاه که مشتری محصولات انتخابی‌اش را در آن جمع می‌کند و پیش از پرداخت، تعداد و مبلغ کل را می‌بیند.

سبد خرید رهاشده Abandoned Cart

وقتی مشتری محصولی را به سبد اضافه می‌کند اما خرید را نهایی نمی‌کند. یادآوری با پیامک یا ایمیل، بخش زیادی از این خریدها را برمی‌گرداند.

نرخ تبدیل Conversion Rate

درصدِ بازدیدکنندگانی که به مشتری تبدیل می‌شوند. اگر از هر ۱۰۰ بازدید ۲ نفر بخرند، نرخ تبدیل ۲٪ است؛ بهبود آن یعنی فروش بیشتر بدون ترافیک بیشتر.

لجستیک و فولفیلمنت Fulfillment

همه‌ی مراحل از ثبت سفارش تا رساندن کالا به دست مشتری: انبارداری، بسته‌بندی و ارسال. تجربه‌ی خوبِ تحویل، مشتری را وفادار می‌کند.

مارکت‌پلیس Marketplace

بازارگاهی آنلاین که چند فروشنده در آن کالا می‌فروشند، مثل دیجی‌کالا یا باسلام. جای خوبی برای شروع است، اما مالکِ مشتری و برندتان نیستید.

فروش چندکاناله ←

فروش چندکاناله Omnichannel

فروختن هم‌زمان از چند کانال (سایت، اینستاگرام، مارکت‌پلیس) به‌صورت یکپارچه، طوری که موجودی و سفارش‌ها با هم هماهنگ بمانند.

خرید قسطی BNPL

امکان خرید و پرداخت اقساطی برای مشتری («الان بخر، بعداً بپرداز»). سبد خرید را بزرگ‌تر و تصمیم خرید را آسان‌تر می‌کند.

فروشگاه با خرید قسطی ←

باشگاه مشتریان Loyalty Club

سیستم امتیاز و پاداش برای مشتریانِ وفادار؛ خرید را تکرار می‌کند و مشتری را تشویق می‌کند شما را به دیگران معرفی کند.

باشگاه مشتریان ←

کش‌بک Cashback

بازگشت بخشی از مبلغ خرید به کیف پول مشتری. انگیزه‌ای قوی برای خرید دوباره و افزایش وفاداری است.

دراپ‌شیپینگ Dropshipping

مدلی که در آن فروشنده کالا را انبار نمی‌کند؛ پس از فروش، سفارش را به تأمین‌کننده می‌سپارد تا مستقیم برای مشتری ارسال کند.

دیجیتال مارکتینگ Digital Marketing

مجموعه‌ی روش‌های بازاریابی در فضای آنلاین: سئو، شبکه‌های اجتماعی، تبلیغات، ایمیل و محتوا؛ هدفش دیده‌شدن و فروش بیشتر است.

راهنمای جامع ←

سئو SEO

بهینه‌سازی سایت برای موتورهای جستجو تا در نتایج گوگل بالاتر بیاید. ارزان‌ترین و ماندگارترین راهِ آوردنِ مشتری است.

خدمات سئو ←

کلمه کلیدی Keyword

عبارتی که کاربر در گوگل جستجو می‌کند. هر صفحه باید یک کلمه‌ی کلیدیِ مشخص را هدف بگیرد تا برای همان دیده شود.

بک‌لینک Backlink

لینکی که از سایت دیگری به سایت شما داده می‌شود. هرچه از منابعِ معتبرتر لینک بگیرید، گوگل شما را معتبرتر می‌بیند.

قیف فروش Sales Funnel

مسیری که مشتری از «آشنایی» تا «خرید» طی می‌کند. شناختن این مسیر کمک می‌کند در هر مرحله محتوا و پیشنهادِ درست بدهید.

نرخ پرش Bounce Rate

درصدِ کاربرانی که وارد سایت می‌شوند و بدون هیچ اقدامی خارج می‌شوند. نرخ پرشِ بالا معمولاً نشانه‌ی محتوای بی‌ربط یا سایتِ کند است.

فراخوان به اقدام CTA

دکمه یا جمله‌ای که کاربر را به یک کارِ مشخص دعوت می‌کند: «همین حالا بخر»، «مشاوره بگیر». CTAی روشن، نرخ تبدیل را بالا می‌برد.

لندینگ پیج Landing Page

صفحه‌ای که برای یک هدفِ مشخص (فروش یک محصول یا گرفتن لید) ساخته می‌شود و همه‌ی اجزایش کاربر را به همان یک اقدام هدایت می‌کنند.

ریتارگتینگ Retargeting

نمایش تبلیغ به کسانی که قبلاً سایت شما را دیده‌اند اما نخریده‌اند. یادآوریِ برند به مخاطبی که یک‌بار علاقه نشان داده، بازدهی بالایی دارد.

اینفلوئنسر مارکتینگ Influencer Marketing

همکاری با افراد تأثیرگذار در شبکه‌های اجتماعی برای معرفی محصول. مهم این است که مخاطبِ اینفلوئنسر با مشتریِ شما هم‌خوان باشد.

ایمیل مارکتینگ Email Marketing

بازاریابی از راه ایمیل: خبرنامه، پیشنهاد ویژه و یادآوری. یکی از ارزان‌ترین کانال‌ها برای فروشِ دوباره به مشتریِ فعلی.

امکانات فروشگاه ←

گوگل ادز Google Ads

سیستم تبلیغاتِ گوگل که سایت شما را بالای نتایج جستجو نشان می‌دهد. سریع مشتری می‌آورد، اما تا وقتی هزینه می‌کنید کار می‌کند.

نرخ کلیک CTR

نسبتِ تعداد کلیک به تعداد نمایش. اگر آگهی یا نتیجه‌ی شما ۱۰۰ بار دیده و ۵ بار کلیک شود، نرخ کلیک ۵٪ است.

سئوی محلی Local SEO

بهینه‌سازی برای جستجوهای محلی («نزدیک من» یا نام شهر). برای کسب‌وکارهایی که مشتریِ منطقه‌ای دارند حیاتی است.

خدمات سئو ←

محتوای همیشه‌سبز Evergreen Content

محتوایی که با گذشت زمان کهنه نمی‌شود و سال‌ها ترافیک می‌آورد، مثل راهنماهای آموزشی؛ برخلاف محتوای خبری که زود تاریخ‌گذشته می‌شود.

دامنه Domain

آدرس سایت شما روی اینترنت، مثل adzo.ir. سالانه تمدید می‌شود و بخشِ کوچکی از هزینه‌ی کل است.

هاست Hosting

فضای سروری که فایل‌های سایت روی آن نگهداری و به کاربران سرو می‌شوند. کیفیت هاست روی سرعت و پایداری سایت اثر مستقیم دارد.

گواهی SSL SSL

گواهی امنیتی که ارتباط کاربر با سایت را رمزنگاری می‌کند و آدرس را به https تبدیل می‌کند. برای اعتماد و سئو ضروری است.

سیستم مدیریت محتوا CMS

نرم‌افزاری که با آن بدون کدنویسی محتوای سایت را مدیریت می‌کنید (مثل وردپرس). فروشگاه‌های اختصاصی پنل مدیریت مخصوص خود را دارند.

طراحی ریسپانسیو Responsive

طراحی‌ای که سایت را روی هر اندازه صفحه‌ای (موبایل، تبلت، دسکتاپ) درست و زیبا نمایش می‌دهد. امروز اجباری است، نه انتخابی.

شاخص‌های حیاتی وب Core Web Vitals

مجموعه معیارهای گوگل برای سنجش سرعت و کیفیت تجربه‌ی کاربر. نمره‌ی خوب در آن‌ها به رتبه‌ی بهتر کمک می‌کند.

رابط برنامه‌نویسی API

پلی که به دو نرم‌افزار اجازه می‌دهد با هم حرف بزنند؛ مثلاً اتصال سایت به نرم‌افزار انبار یا درگاه پرداخت از راه API انجام می‌شود.

اپ تحت وب PWA

سایتی که مثل اپلیکیشن رفتار می‌کند: قابل نصب روی موبایل، سریع و حتی نیمه‌آفلاین؛ بدون نیاز به انتشار در استورها.

کش Cache

ذخیره‌ی موقتِ داده‌ها برای نمایش سریع‌تر. کش باعث می‌شود صفحاتِ پربازدید بدون پردازش دوباره، فوری بارگذاری شوند.

تجربه کاربری UX

حسِ کلیِ کاربر هنگام کار با سایت: آیا مسیرِ خرید ساده است؟ چیزی گیجش می‌کند؟ UXِ خوب یعنی کاربر بدون دردسر به هدفش می‌رسد.

رابط کاربری UI

ظاهرِ سایت: رنگ‌ها، دکمه‌ها، فونت و چیدمان. UIِ خوب هم زیباست هم استفاده از سایت را آسان می‌کند.

درگاه پرداخت Payment Gateway

سرویسی که پرداخت آنلاین را ممکن می‌کند و مشتری را به صفحه‌ی بانک می‌برد. زرین‌پال، ملت و پارسیان نمونه‌های پرکاربردند.

پرداخت‌یار Payment Facilitator

واسطی که زیر نظر شاپرک، دریافت پرداخت را برای کسب‌وکارهای کوچک ساده می‌کند؛ بدون نیاز به گرفتنِ درگاهِ مستقیم از بانک.

تسویه حساب Settlement

واریزِ مبلغِ فروش از درگاه به حساب فروشنده. زمان تسویه (آنی، روزانه یا دوره‌ای) بین سرویس‌ها فرق دارد.

کارمزد تراکنش Transaction Fee

مبلغی که بابت هر پرداخت از فروشنده کسر می‌شود. هنگام انتخاب درگاه یا پرداخت‌یار، کارمزد را حتماً بسنجید.

مالیات بر ارزش افزوده VAT

مالیاتی که به بهای کالا یا خدمات اضافه می‌شود. فروشگاه باید تکلیف نمایش و دریافت آن را در فاکتور روشن کند.

فاکتور رسمی Official Invoice

سندِ رسمیِ فروش با مشخصات کامل خریدار و فروشنده. برای مشتریان سازمانی و امور مالیاتی اهمیت دارد.

نماد اعتماد الکترونیکی eNamad

نشانِ رسمیِ اعتماد که مرکز توسعه‌ی تجارت الکترونیکی به فروشگاه‌های آنلاین می‌دهد. وجودش اعتمادِ خریدار را زیاد می‌کند.

راهنمای گرفتن نماد ←

اپلیکیشن نیتیو Native App

اپی که مخصوصِ یک سیستم‌عامل (اندروید یا iOS) نوشته می‌شود. بیشترین سرعت و دسترسی به امکانات گوشی را می‌دهد.

طراحی اپلیکیشن ←

کراس‌پلتفرم Cross-platform

اپی که با یک کدِ واحد روی اندروید و iOS اجرا می‌شود. سریع‌تر و کم‌هزینه‌تر از ساختِ دو اپ جداگانه است.

سی‌آر‌ام CRM

نرم‌افزار مدیریت ارتباط با مشتری؛ همه‌ی اطلاعات، تعامل‌ها و فروش‌های هر مشتری را یک‌جا نگه می‌دارد تا بهتر بفروشید و پیگیری کنید.

CRM اختصاصی ←

ای‌آر‌پی ERP

سیستم یکپارچه‌ی مدیریت منابع سازمان؛ انبار، حسابداری، خرید و فروش را در یک نرم‌افزار به هم وصل می‌کند.

نرم‌افزار اختصاصی ←

نرم‌افزار به‌عنوان سرویس SaaS

نرم‌افزاری که به‌جای خرید و نصب، به‌صورت اشتراکی و از راه اینترنت استفاده می‌شود؛ مثل بیشترِ سرویس‌های ابری امروزی.